Wszystkie teksty‎ > ‎

O negatywnych skutkach pozytywnego myślenia

Fałszywe szczęście, przyklejony uśmiech, negatywne efekty pozytywnego myślenia
Zdarza się, że klienci psychoterapii i coachingu odwołują się do haseł ostatnio dość modnego pozytywnego myślenia, szukając w nim sposobu poradzenia sobie z trudnościami czy osiągnięcia celu. Zdarzają się też osoby, którym pozytywne myślenie kojarzy się raczej negatywnie, a to za sprawą kontrowersyjnych zaleceń proponowanych przez pseudo trenerów rozwoju osobistego. Część osób może także niesłuszne utożsamiać to hasło i związane z nim zasady z coachingiem.

Dostrzeganie dobrych stron sytuacji rzeczywiście może być pomocne, ale ścisłe stosowanie się do założeń pozytywnego myślenia może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego. Jeśli przeanalizujemy hasła charakterystyczne dla pozytywnego myślenia, zobaczymy, że są one do pewnego momentu wspierające, ale po przekroczeniu pewnej granicy mogą być destrukcyjne dla osoby, która się do nich stosuje. 

Samo dostrzeganie pozytywnych elementów rzeczywistości jest korzystne, ale równie ważne jest dostrzeganie ograniczeń, obszarów do rozwoju i podejmowanie pracy nad nimi, a niektórzy trenerzy zdają się o tym zapominać. Założenie, że człowiek żyje w takiej rzeczywistości, jaką sobie stworzy, może zachęcać do brania odpowiedzialności za własne życie, wprowadzania dobrych zmian, w tych obszarach, na które mamy wpływ i szukania rozwiązań trudnych sytuacji. W radykalnej wersji może także dawać fałszywe poczucie omnipotencji i kontroli, a w przypadku niepowodzenia być przyczyną poczucia winy. 

Trenerzy pozytywnego myślenia sugerują, że człowiek ma wpływ w 100% na sytuację, co przecież nie zawsze jest prawdą. Założenie, że aby osiągnąć sukces trzeba czuć się dobrze i myśleć pozytywnie, potraktowane dosłownie także jest niekorzystne. Próba kontroli własnych myśli i emocji nie pomaga w lepszym radzeniu sobie w życiu, zaprzeczenie potrzebom i problemom oraz niedostrzeganie niektórych aspektów rzeczywistości nie sprawi, że one przestaną istnieć. 

Myślenie wpływa na to jak funkcjonujemy, jak radzimy sobie w trudnych sytuacjach, czy jesteśmy w stanie dostrzegać i wykorzystywać szanse. Zmiana myślenia w znaczeniu spojrzenia z innej perspektywy może pomóc dostrzegać inne aspekty sytuacji, wypracować inne sposoby działania. Problem pojawia się, kiedy człowiek za pomocą intensywnego myślenia próbuje zmienić niechcianą rzeczywistość, wycinając z niej to, czego nie chce widzieć, a przez to w efekcie pozbawia się możliwości zmiany trudnej dla siebie sytuacji. 

Warto wziąć pod uwagę różnice pomiędzy bezkrytycznym stosowaniem haseł pozytywnego myślenia, a dostrzeganiem pozytywnych aspektów sytuacji i zasobów zarówno własnych, jak i innych osób. To drugie podejście może pomagać w dobrym funkcjonowaniu i realizowaniu własnych celów, ale wymaga zachowania kontaktu z rzeczywistością i refleksji.

Autor: Anna Bus - psycholog, coach
Data publikacji: 24.12.2015
Zdjęcie: pixabay.com, autor: PDPics