Wszystkie teksty‎ > ‎

Czy jestem normalny?

Czy ja jestem normalny? Czy ze mną wszystko w porządku?
Te pytania często zadają klienci w gabinecie psychoterapeutycznym. Aby na nie odpowiedzieć, trzeba zastanowić się, co jest normą a co patologią? Czy są jakieś kryteria normalnego i nienormalnego zachowania?

Na początku należy zaznaczyć, że kryteria rozpoznawania zaburzeń psychicznych zależą od danej populacji i kultury, w której żyjemy, zmian ideologicznych i obyczajowych. Bywa, że to co dawniej było uznawane za patologię, dziś uważamy za normę i odwrotnie.

Mimo to, można mówić o pewnych ogólnych wskaźnikach „nienormalności” takich jak:
  • cierpienie, kiedy nieprzyjemne emocje towarzyszą komuś przez dłuższy czas, obezwładniają i utrudniają codzienne funkcjonowanie 
  • nieprzystosowanie, gdy ktoś swoim zachowaniem powoduje poczucie zagrożenia u innych ludzi lub sam wystawia się na niebezpieczeństwo i robi coś przeciwko własnemu dobrostanowi 
  • irracjonalność przejawiająca się w zachowaniach lub emocjach nieadekwatnych do sytuacji 
  • nieprzewidywalność, kiedy ktoś zachowuje się nieobliczalnie, tak jakby utracił kontrolę nad sobą 
  • zachowania niepożądane i niekonwencjonalne, gdy ktoś swoim zachowaniem narusza normy społeczne i moralne 

Jednak powyższe wskaźniki nie wystarczą, aby stwierdzić, że ktoś cierpi na określony rodzaj zaburzenia. W tym celu psychiatrzy i psychologowie odnoszą się do specjalnych systemów klasyfikacji zaburzeń zawierających dokładne kryteria służące do diagnozy poszczególnych zaburzeń. Pierwszy z nich to ICD, czyli Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) opracowana przez WHO. Drugi to DSM, czyli Podręcznik Diagnostyczny i Statystyczny Zaburzeń Psychicznych (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) opracowany przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne. Trzeba podkreślić, że wraz z rozwojem badań oraz zmianami cywilizacyjnymi powstają kolejne wersje powyższych klasyfikacji i obecnie obowiązuje już dziesiąta wersja ICD (ICD-10) oraz piąta wersja DSM (DSM-V).

Odpowiedź na pytanie ze wstępu nie jest prosta jednak istnieją jasne kryteria, które pozwalają ją uzyskać. Jest jednak pewne ryzyko, że gdy sami zaczniemy studiować opisane podręczniki, zauważymy u siebie gros z wymienionych tam wskaźników. To nie musi świadczyć o nienormalności. W ocenie tej warto jest się zdać na specjalistę, który posiada odpowiednie kwalifikacje aby móc postawić diagnozę. 

Autor: Martyna Zagórska - psycholog, psychoterapeutka, trener
Data publikacji: 10.04.2015
Zdjęcie: pixabay.com, autor: OpenClips

W oparciu o:
Ph.Zimbardo, R,Johnson, V.McCann „Psychologia. Kluczowe koncepcje.” Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010
J. Strelau (red) „Psychologia. Podręcznik akademicki” Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000